Jaka jest rola okien w wentylacji domu?

Podstawowe funkcje okien to doświetlenie wnętrz światłem naturalnym oraz umożliwienie domownikom kontaktu wzrokowego ze światem zewnętrznym. Rola okien w poprawnym wentylowaniu domu nie jest już taka jednoznaczna – wszystko zależy bowiem od tego, jaki jest w nim rodzaj wentylacji.

Jeśli jest to wentylacja naturalna, hybrydowa lub mechaniczna wywiewna, okna mają ogromne znaczenie dla prawidłowej wymiany powietrza w pomieszczeniach. Gdy jednak dom został wyposażony w wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną, najlepiej jeśli okna są szczelne, a nawet nieotwierane (Fot. 1).

Fot. Jacek Kadaj
Fot. 1 – Wśród wielu zadań, które muszą spełniać okna, przy wentylacji naturalnej, hybrydowej i mechanicznej wywiewnej dochodzi jeszcze jedno: to przez nie odbywa się napływ świeżego powietrza do domu; jedynie przy wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej okna powinny być szczelne

WENTYLACJA NATURALNA

W Polsce jest to dominujący rodzaj wentylacji, zwanej popularnie grawitacyjną. Mimo że obarczona jest wieloma wadami, uchodzi za najtańszą nie tylko z punktu widzenia eksploatacyjnego, ale i wentylacyjnego.
W tym rodzaju wentylacji wywiew powietrza odbywa się przewodami wyprowadzane ponad dach budynku, a ciąg w nich wywołany jest różnicą temperatury (a więc i gęstości) powietrza wewnątrz i na zewnątrz domu.
Końce przewodów wentylacyjnych, zwane popularnie kratkami, powinny znajdować się w kuchniach, łazienkach, toaletach i bezokiennych garderobach oraz pomieszczeniach technicznych, a także w pokojach oddzielonych od tych pomieszczeń więcej niż dwojgiem drzwi. Takie kratki – o czym się często zapomina – powinny być też w pokojach znajdujących się na poddaszu lub ostatnim piętrze domu z płaskim dachem.
Siła ciągu w przewodach wentylacyjnych zależy nie tylko od różnicy temperatury, ale także od siły wiatru i kierunku, z którego wieje. Ciąg wywiewny raz więc jest większy, raz mniejszy, a czasami nie ma go w ogóle (bywa też, że jest odwrotny!).
Jednak samo istnienie ciągu w przewodach nie jest wystarczającym warunkiem działania wentylacji naturalnej. Do tego by następowała wymiana powietrza musi być możliwy napływ świeżego powietrza z zewnątrz. I to właśnie jest zadanie przede wszystkim dla okien oraz drzwi balkonowych i tarasowych (Fot. 2), gdyż nawiew świeżego powietrza przez nawietrzniki umieszczane w ścianach jest bardzo rzadko stosowany, nie tylko w Polsce.
Kiedyś produkowane okna były nieszczelne, więc pełniły rolę „dostarczyciela” świeżego powietrza nijako bezwiednie. Gdy jednak rosnące koszty ogrzewania domów zmusiły nas do ograniczania strat energii, zaczęto wymagać od producentów, także prawnie, by okna były szczelne.
Teraz więc, by napływ odpowiedniej ilości powietrza do pomieszczeń był możliwy, okna powinny być wyposażone w higrosterowane bądź ciśnieniowe nawiewniki okienne (Fot. 3) lub być świadomie przez domowników rozszczelniane, na przykład przez wykorzystanie funkcji mikrowentylacji, która w nowoczesnych okuciach okiennych jest dwustopniowa – większa i mniejsza.

Fot. Jacek Kadaj
Fot. 2 – Współczesne okna są szczelne, więc jeśli nie będzie w nich nawiewników lub nie będziemy ich rozszczelniać i uchylać, to w domach z wentylacją naturalną nie będzie możliwa właściwa wymiana powietrza
Fot. 3 – Nawiewniki okienne to, w przeciwieństwie do rozszczelniania, uchylania i otwierania okien, w zasadzie jedyny sposób na stały napływ świeżego powietrza do domu, niezbędny dla poprawnego działania wentylacji naturalnej
1
Zobacz także

Można się oczywiście zastanawiać, czy w domu jednorodzinnym w ogóle potrzebne są balkony, skoro dookoła niego jest ogród. Jeśli jednak już muszą być, zastanawiające jest, że projektanci robią balkony płytowe o konstrukcji wspornikowej, która jest jedną z najbardziej zawodnych. W budownictwie wspornikiem nazywany jest element, który ma jeden koniec swobodny, a drugi zamocowany. Od jakości tego zamocowania zależy w dużej mierze to, czy taka konstrukcja – […]

.

Firma VELUX wprowadza do swojej oferty innowacyjne rozwiązanie, które zapewni jeszcze więcej przestrzeni, światła i świeżego powietrza na poddaszu. Lukarna VELUX to pierwsza na polskim rynku taka alternatywa dla tradycyjnej lukarny dachowej. W przeciwieństwie do standardowej lukarny, instalacja rozwiązania VELUX nie wiąże się z budową skomplikowanej konstrukcji na dachu. Okna dachowe montowane są w formie lukarny, dzięki wykorzystaniu gotowego zestawu wysokiej jakości elementów instalacyjnych, idealnie […]

.

Podczas wykańczania wnętrz tynkiem gipsowym należy zwracać uwagę, by nie miał on bezpośredniego kontaktu z niezabezpieczoną antykorozyjnie stalą, gdyż przyczynia się on do jej szybkiej korozji. To dlatego na przykład wypukłe krawędzie ścian lepiej wzmacniać kątownikami aluminiowymi niż stalowymi, nawet jeśli te ostatnie wykonane są z blachy ocynkowanej. Dobrze wykonane tynki gipsowe, ułożone na ścianach i sufitach (Fot. 1), a także słupach i belkach (Fot. 2) powinny być […]

.

Jednowarstwowe ściany domów, które zostały wybudowane kilkanaście lat temu z bloczków betonu komórkowego, mają współczynnik przenikania ciepła U nieco mniejszy niż 0,3 W/(m²K). Ich izolacyjność termiczna jest oczywiście mniejsza niż wymagają tego od ścian zewnętrznych obecnie obowiązujące przepisy, ale trudno je uznać za „zimne”. Gdy po ponad piętnastu latach właściciele jednego z takich domów (Fot. 1 i 2) zauważyli kilka drobnych rys na jego elewacji, […]

.