Jaka jest rola okien w wentylacji domu?

Podstawowe funkcje okien to doświetlenie wnętrz światłem naturalnym oraz umożliwienie domownikom kontaktu wzrokowego ze światem zewnętrznym. Rola okien w poprawnym wentylowaniu domu nie jest już taka jednoznaczna – wszystko zależy bowiem od tego, jaki jest w nim rodzaj wentylacji.

Jeśli jest to wentylacja naturalna, hybrydowa lub mechaniczna wywiewna, okna mają ogromne znaczenie dla prawidłowej wymiany powietrza w pomieszczeniach. Gdy jednak dom został wyposażony w wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną, najlepiej jeśli okna są szczelne, a nawet nieotwierane (Fot. 1).

Fot. Jacek Kadaj
Fot. 1 – Wśród wielu zadań, które muszą spełniać okna, przy wentylacji naturalnej, hybrydowej i mechanicznej wywiewnej dochodzi jeszcze jedno: to przez nie odbywa się napływ świeżego powietrza do domu; jedynie przy wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej okna powinny być szczelne

WENTYLACJA NATURALNA

W Polsce jest to dominujący rodzaj wentylacji, zwanej popularnie grawitacyjną. Mimo że obarczona jest wieloma wadami, uchodzi za najtańszą nie tylko z punktu widzenia eksploatacyjnego, ale i wentylacyjnego.
W tym rodzaju wentylacji wywiew powietrza odbywa się przewodami wyprowadzane ponad dach budynku, a ciąg w nich wywołany jest różnicą temperatury (a więc i gęstości) powietrza wewnątrz i na zewnątrz domu.
Końce przewodów wentylacyjnych, zwane popularnie kratkami, powinny znajdować się w kuchniach, łazienkach, toaletach i bezokiennych garderobach oraz pomieszczeniach technicznych, a także w pokojach oddzielonych od tych pomieszczeń więcej niż dwojgiem drzwi. Takie kratki – o czym się często zapomina – powinny być też w pokojach znajdujących się na poddaszu lub ostatnim piętrze domu z płaskim dachem.
Siła ciągu w przewodach wentylacyjnych zależy nie tylko od różnicy temperatury, ale także od siły wiatru i kierunku, z którego wieje. Ciąg wywiewny raz więc jest większy, raz mniejszy, a czasami nie ma go w ogóle (bywa też, że jest odwrotny!).
Jednak samo istnienie ciągu w przewodach nie jest wystarczającym warunkiem działania wentylacji naturalnej. Do tego by następowała wymiana powietrza musi być możliwy napływ świeżego powietrza z zewnątrz. I to właśnie jest zadanie przede wszystkim dla okien oraz drzwi balkonowych i tarasowych (Fot. 2), gdyż nawiew świeżego powietrza przez nawietrzniki umieszczane w ścianach jest bardzo rzadko stosowany, nie tylko w Polsce.
Kiedyś produkowane okna były nieszczelne, więc pełniły rolę „dostarczyciela” świeżego powietrza nijako bezwiednie. Gdy jednak rosnące koszty ogrzewania domów zmusiły nas do ograniczania strat energii, zaczęto wymagać od producentów, także prawnie, by okna były szczelne.
Teraz więc, by napływ odpowiedniej ilości powietrza do pomieszczeń był możliwy, okna powinny być wyposażone w higrosterowane bądź ciśnieniowe nawiewniki okienne (Fot. 3) lub być świadomie przez domowników rozszczelniane, na przykład przez wykorzystanie funkcji mikrowentylacji, która w nowoczesnych okuciach okiennych jest dwustopniowa – większa i mniejsza.

Fot. Jacek Kadaj
Fot. 2 – Współczesne okna są szczelne, więc jeśli nie będzie w nich nawiewników lub nie będziemy ich rozszczelniać i uchylać, to w domach z wentylacją naturalną nie będzie możliwa właściwa wymiana powietrza
Fot. 3 – Nawiewniki okienne to, w przeciwieństwie do rozszczelniania, uchylania i otwierania okien, w zasadzie jedyny sposób na stały napływ świeżego powietrza do domu, niezbędny dla poprawnego działania wentylacji naturalnej
1
Zobacz także

Powoli wraca moda na ogrzewanie wnętrz piecami kaflowymi. Ważny jest tu pewnie sentyment – swoim wyglądem przywołują one wspomnienia starych, dobrych czasów. Duże znaczenie ma też jednak ich duża akumulacyjność cieplna, dzięki której ogrzewają pomieszczenie jeszcze długo po tym, gdy wygaśnie ogień w ich palenisku. Niestety rosnącemu zainteresowaniu piecami kaflowymi, nie towarzyszy wiedza na temat ich eksploatacji. Nie ma w tym może […]

.

Budowę domu można zacząć w momencie, gdy mamy już jego projekt architektoniczno-budowlany, formalną zgodę urzędu na jej rozpoczęcie oraz zakontraktowanego wykonawcę robót. Pora roku ma tutaj mniejsze znaczenie, zwłaszcza jeśli nie zamierzamy wybudować domu w ciągu jednego sezonu budowlanego. Choć oczywiście nie powinny to być raczej miesiące zimowe. Jest jeszcze jeden bardzo ważny warunek, niezbędny dla rozpoczęcia budowy domu: mamy zapewnione […]

.

Zgodnie z prawem budowlanym to inwestor jest odpowiedzialny za ustanowienie kierownika budowy. Nie oznacza to jednak, że musi być to osoba wybrana i zatrudniona przez niego. Równie dobrze o jego interesy na budowie domu może zadbać zaufany i kompetentny inspektor nadzoru. Prawo budowlane (Art. 18) stanowi, że to inwestor musi zadbać o to, żeby budową jego domu kierowała osoba z odpowiednimi uprawnieniami zawodowymi. Dobrze jednak, żeby był to szef firmy, z którą […]

.

Nadproża w ścianach jednowarstwowych, wykonanych z bloczków betonu komórkowego, muszą mieć nie tylko odpowiednią nośność, ale także dobrą izolacyjność termiczną. Właśnie to różni je od nadproży w ścianach dwuwarstwowych, które są ocieplane podczas układania izolacji termicznej na elewacjach domu. Beton komórkowy ma dobrą wytrzymałość i izolacyjność termiczną. Z bloczków wykonanych z najlżejszych jego odmian można wymurować zewnętrzne ściany domu, które pod względem izolacyjności cieplnej spełniają wymagania […]

.