Dlaczego w domu musi być zapewniona stała wymiana powietrza?

WENTYLACJA NATURALNA

Warunki techniczne dopuszczają stosowanie w domach jednorodzinnych wentylacji naturalnej, zwanej też grawitacyjną lub wyporową. Jej mechanizm polega na wykorzystaniu różnicy gęstości powietrza ciepłego i zimnego, dzięki której powstaje ciąg w kanałach wywiewnych (Fot. 3). Ponieważ różnica temperatur powietrza zewnętrznego i wewnętrznego dynamicznie się zmienia, to taką samą zmiennością charakteryzuje się skuteczność wentylacji grawitacyjnej. W praktyce oznacza to brak wentylacji w miesiącach ciepłych i nadmierne wychładzanie oraz duże straty ciepła przy niskich temperaturach, z powodu zbyt dużego ciągu w przewodach wentylacyjnych. Dla poprawnego działania wentylacji naturalnej konieczny jest też stały napływ świeżego powietrza, na przykład przez nawiewniki okienne (Fot. 4) lub ścienne. Niestety, ze względu na zimno, mieszkańcy często robią wszystko, by go ograniczyć, na przykład uszczelniając starannie okna na zimę. Z tych powodów wentylacja naturalna praktycznie nigdy nie działa poprawnie.
Nieskuteczne działanie nie jest jednak jedyną wadą wentylacji grawitacyjnej, choć dla wielu może to być argument rozstrzygający. Ma ona jeszcze inne ułomności, wśród których najważniejsze to brak możliwości skutecznej ochrony przed hałasem zewnętrznym i pyleniem roślin, wysoki koszt murowanych kanałów i kominów wentylacyjnych (szczególnie ich części wystających ponad dach), a przede wszystkim brak efektywnych sposobów ograniczenia zużycia energii do ogrzewania domu.

Fot. 3 – Od siły ciągu w przewodach wywiewnych – zakończonych prostokątnymi lub okrągłymi kratkami – zależy w dużej mierze sprawność wentylacji naturalnej, a zatem i skuteczność stałej wymiany powietrza w domu
Fot. 4 – Do poprawnego działania wentylacji naturalnej konieczny jest nie tylko ciąg w przewodach wywiewnych, ale i napływ odpowiedniej ilości świeżego powietrza, na przykład przez nawiewniki okienne

WENTYLACJA MECHANICZNA Z ODZYSKIEM CIEPŁA

Jedynym naprawdę skutecznym sposobem wymiany powietrza w domu jest wentylacja nawiewno-wywiewna z odzyskiem ciepła, czyli z rekuperacją. W odróżnieniu od wentylacji grawitacyjnej, której niskiej efektywności towarzyszy wiele innych wad, wentylacja mechaniczna ma wiele zalet. Jedną z nich jest ochrona przed zewnętrznym zapyleniem, co oznacza chociażby radykalne zmniejszenie zapotrzebowania na odkurzanie pomieszczeń. Inną – ochrona przed hałasem zewnętrznym, co w połączeniu z prawie bezgłośną pracą nowoczesnych central wentylacyjnych daje ogromny komfort akustyczny.
Najważniejszą jednak zaletą wentylacji z rekuperacją, poza jednakową – co bardzo ważne – skutecznością przez cały rok, jest możliwość odzyskania energii włożonej w podgrzanie świeżego powietrza (Fot. 5). Nowoczesne rekuperatory potrafią to robić ze sprawnością przekraczającą nawet 90%!
Jeśli więc chcemy mieć stałą wymianę powietrza w domu przez kanały nawiewne i wywiewne (Fot. 6) i nie tracić pieniędzy na jego podgrzanie, powinniśmy zainwestować w instalację wentylacji mechanicznej. Nie będzie to duży wydatek (rzędu 7-8 tysięcy), jeśli odliczymy spore koszty wykonania kanałów i kominów wentylacji naturalnej, a także nawiewników okiennych lub mikrowentylacji w oknach. Także koszty eksploatacji takiej wentylacji nie są duże, bo wentylatory wymuszające ruch powietrza nawiewanego i wywiewanego wyposażone są w silniki prądu stałego o bardzo małej mocy.
Należy przy tym podkreślić, że w tych kosztach w żaden sposób nie jest uwzględniona ogromna, acz trudna do określenia korzyść, jaką zapewnia nam i naszej rodzinie stała – przez cały rok – wymiana powietrza w domu.

Fot. 5 – Zasysane z zewnątrz zimne powietrze – zanim zostanie dostarczone do domu – ogrzewane jest w wymienniku centrali wentylacyjnej (rekuperatorze) ciepłem odebranym z powietrza usuwanego
Fot. 6 – Przewodami nawiewnymi i wywiewnymi wentylacji mechanicznej, które pod względem wyglądu nie różnią się od siebie, świeże powietrze jest tłoczone do jednych pomieszczeń, a zużyte usuwane z drugich

Tekst: Ludomir Duda, www.domadd.pl

ZOBACZ TAKŻE:

Jaki rodzaj wentylacji wybrać?

Czy pozytywny wynik kontroli kominiarskiej oznacza, że w domu jest dobra wentylacja?

Dlaczego w naszych domach czasem pojawia się pleśń?

Dlaczego czasem wieje z kratek wentylacyjnych?

Jaka jest rola okien w wentylacji domu?

Kiedy lepiej mieć nawiewniki w oknach, a kiedy – w ścianach?

Kiedy okap w kuchni zakłóca działanie wentylacji?

Czy nad kominkiem powinna być kratka wentylacyjna?

Dlaczego mechaniczna wentylacja wywiewna jest lepsza od naturalnej?

2
Zobacz także

Ściany i podłogi łazienek, w których okresowo panuje podwyższona wilgotność, wykańcza się najczęściej płytkami ceramicznymi. Dzięki nim łatwiej utrzymać w tych pomieszczeniach czystość, co ze względu na ich funkcję ma oczywiście duże znaczenie. Płytki ceramiczne chronią też zarówno podłogi, jak i ściany łazienek przed chwilowym zawilgoceniem podczas kąpieli domowników. Nie oznacza to oczywiście, że nie można łazienek wykańczać w inny sposób. Ten sam tynk, który układa […]

.

Szczególnie trudnym miejscem podczas układania płytek ceramicznych na ścianach łazienki lub kuchni są ich narożniki wypukłe (zewnętrzne). Takich problemów nie ma natomiast w narożach wklęsłych (wewnętrznych), w których płytki spotykają się pod kątem prostym (zazwyczaj), więc nie widać ich boków. W narożach wypukłych płytki ścienne spotykają się pod kątem rozwartym (z reguły 270º), więc ich boczne krawędzie są widoczne – obie lub […]

.

Myli się ten, kto myśli, że wybierając do ocieplania dwuwarstwowych ścian domu styropian najtańszy, zaoszczędził pieniądze. Może się bowiem okazać, że na droższy styropian o lepszych parametrach, wydamy mniej niż na ten, o gorszych właściwościach izolacyjnych. W ścianach dwuwarstwowych (Fot. 1), ocieplanych metodą lekką mokrą, to styropian (rzadziej – wełna mineralna) odpowiada przede wszystkim za ich izolacyjność termiczną (zobacz: Jaki styropian zastosować do ocieplenia ściany dwuwarstwowej?). […]

.

Sufity podwieszane z płyt gipsowo-kartonowych i rusztów z metalowych profili montuje się w całym pomieszczeniu lub jedynie w jego części. Mogą one służyć do ukrycia różnego rodzaju prowadzonych pod stropem instalacji – na przykład wentylacyjnych lub klimatyzacyjnych. Częściej jednak służą celom dekoracyjnym, oddzielając wizualnie niektóre strefy wnętrza – na przykład otwartą kuchnię od salonu (Fot. 1). Niezależnie od powodów zastąpienia tradycyjnych tynków sufitami podwieszanymi, najczęściej trzeba w nich […]

.