Dlaczego w domu musi być zapewniona stała wymiana powietrza?

WENTYLACJA NATURALNA

Warunki techniczne dopuszczają stosowanie w domach jednorodzinnych wentylacji naturalnej, zwanej też grawitacyjną lub wyporową. Jej mechanizm polega na wykorzystaniu różnicy gęstości powietrza ciepłego i zimnego, dzięki której powstaje ciąg w kanałach wywiewnych (Fot. 3). Ponieważ różnice temperatur powietrza zewnętrznego i wewnętrznego dynamicznie się zmieniają, to taką samą zmiennością charakteryzuje się skuteczność wentylacji grawitacyjnej. W praktyce oznacza to brak wentylacji w miesiącach ciepłych i nadmierne wychładzanie oraz duże straty ciepła przy niskich temperaturach, z powodu zbyt dużego ciągu w przewodach wentylacyjnych. Dla poprawnego działania wentylacji naturalnej konieczny jest też stały napływ świeżego powietrza, na przykład przez nawiewniki okienne (Fot. 4) lub ścienne. Niestety, ze względu na zimno, mieszkańcy często robią wszystko, by go ograniczyć, na przykład uszczelniając starannie okna na zimę. Z tych powodów wentylacja naturalna praktycznie nigdy nie działa poprawnie.
Nieskuteczne działanie nie jest jednak jedyną wadą wentylacji grawitacyjnej, choć dla wielu może to być argument rozstrzygający. Ma ona jeszcze inne ułomności, wśród których najważniejsze to brak możliwości skutecznej ochrony przed hałasem zewnętrznym i pyleniem roślin, wysoki koszt murowanych kanałów i kominów wentylacyjnych (szczególnie ich części wystających ponad dach), a przede wszystkim brak efektywnych sposobów ograniczenia zużycia energii do ogrzewania domu.

Fot. 3 – Od siły ciągu w przewodach wywiewnych – zakończonych prostokątnymi lub okrągłymi kratkami – zależy w dużej mierze sprawność wentylacji naturalnej, a zatem i skuteczność stałej wymiany powietrza w domu
Fot. 4 – Do poprawnego działania wentylacji naturalnej konieczny jest nie tylko ciąg w przewodach wywiewnych, ale i napływ odpowiedniej ilości świeżego powietrza, na przykład przez nawiewniki okienne

WENTYLACJA MECHANICZNA Z ODZYSKIEM CIEPŁA

Jedynym naprawdę skutecznym sposobem wymiany powietrza w domu jest wentylacja nawiewno-wywiewna z odzyskiem ciepła, czyli z rekuperacją. W odróżnieniu od wentylacji grawitacyjnej, której niskiej efektywności towarzyszy wiele innych wad, wentylacja mechaniczna ma wiele zalet. Jedną z nich jest ochrona przed zewnętrznym zapyleniem, co oznacza chociażby radykalne zmniejszenie zapotrzebowania na odkurzanie pomieszczeń. Inną – ochrona przed hałasem zewnętrznym, co w połączeniu z prawie bezgłośną pracą nowoczesnych central wentylacyjnych daje ogromny komfort akustyczny.
Najważniejszą jednak zaletą wentylacji z rekuperacją, poza jednakową – co bardzo ważne – skutecznością przez cały rok, jest możliwość odzyskania energii włożonej w podgrzanie świeżego powietrza (Fot. 5). Nowoczesne rekuperatory potrafią to robić ze sprawnością przekraczającą nawet 90%!
Jeśli więc chcemy mieć stałą wymianę powietrza w domu przez kanały nawiewne i wywiewne (Fot. 6) i nie tracić pieniędzy na jego podgrzanie, powinniśmy zainwestować w instalację wentylacji mechanicznej. Nie będzie to duży wydatek (rzędu 7-8 tysięcy), jeśli odliczymy spore koszty wykonania kanałów i kominów wentylacji naturalnej, a także nawiewników okiennych lub mikrowentylacji w oknach. Także koszty eksploatacji takiej wentylacji nie są duże, bo wentylatory wymuszające ruch powietrza nawiewanego i wywiewanego wyposażone są w silniki prądu stałego o bardzo małej mocy.
Należy przy tym podkreślić, że w tych kosztach w żaden sposób nie jest uwzględniona ogromna, acz trudna do określenia korzyść, jaką zapewnia nam i naszej rodzinie stała – przez cały rok – wymiana powietrza w domu.

Fot. 5 – Zasysane z zewnątrz zimne powietrze – zanim zostanie dostarczone do domu – ogrzewane jest w wymienniku centrali wentylacyjnej (rekuperatorze) ciepłem odebranym z powietrza usuwanego
Fot. 6 – Przewodami nawiewnymi i wywiewnymi wentylacji mechanicznej, które pod względem wyglądu nie różnią się od siebie, świeże powietrze jest tłoczone do jednych pomieszczeń, a zużyte usuwane z drugich

Tekst: Ludomir Duda, www.domadd.pl

ZOBACZ TAKŻE:

Jaki rodzaj wentylacji wybrać?

Czy pozytywny wynik kontroli kominiarskiej oznacza, że w domu jest dobra wentylacja?

Dlaczego w naszych domach czasem pojawia się pleśń?

Dlaczego czasem wieje z kratek wentylacyjnych?

Jaka jest rola okien w wentylacji domu?

Kiedy lepiej mieć nawiewniki w oknach, a kiedy – w ścianach?

Kiedy okap w kuchni zakłóca działanie wentylacji?

Czy nad kominkiem powinna być kratka wentylacyjna?

Dlaczego mechaniczna wentylacja wywiewna jest lepsza od naturalnej?

2
Zobacz także

Choć teraz ściany i sufity, nie tylko w domach jednorodzinnych, wykańcza się najczęściej tynkami gipsowymi, to wciąż nie brak osób, które wolą użyć do tego tradycyjnych tynków cementowo-wapiennych. Ich powierzchnia – jeśli nie układa się na nich gładzi gipsowej – jest mniej gładka niż tynków gipsowych, ale są one na pewno znacznie bardziej odporne na wilgoć. Wykonywanie tynków cementowo-wapiennych w takich pomieszczeniach jak nieogrzewane […]

.

RODZAJE DESEK Trwałość i wytrzymałość elewacji zależy w głównej mierze od grubości desek, a także od kształtu ich profilu poprzecznego. Na okładziny elewacyjne najczęściej stosuje się deski o przekroju prostokątnym. Powinny one mieć grubość nie mniejszą niż 16 mm i szerokość do 150 mm. Kolejnym rodzajem jest deska o przekroju diagonalnym (ukośnym), czyli o zmiennej grubości na szerokości – od 16 mm z grubszej strony, do minimum 5 mm – […]

.

Bardzo łatwo jest zrobić z drewna prosty, poziomy mostek nad ogrodowym strumieniem lub wydłużonym oczkiem wodnym – wystarczą dwie belki, kilkanaście desek i trochę gwoździ lub wkrętów. Sprawa jest bardziej skomplikowana, gdy chcemy, by taki drewniany mostek był wygięty w kształcie łuku. Mostek, którego przęsło wygięte jest w kształcie łuku (a dokładniej: wąskiego wycinka powierzchni walca), prezentuje się w ogrodzie ciekawiej (Fot. 1) niż prosty pomost […]

.

Podczas budowy domu kolejność niektórych robót wydaje się oczywista – najpierw wykonuje się warstwy nośne jego ścian, a dopiero później przykrywa je dachem. Ocieplenie takich ścian (a przy jednowarstwowych – wykonanie ich elewacji) zostawia się na później. Tak jest w najczęściej spotykanych sytuacjach, gdy dom przykryty jest tylko jednym dachem. Sprawy się komplikują, gdy dachy są dwa, z których jeden – położony […]

.