Czy dom może być jednocześnie murowany i drewniany?

Wydawać by się mogło, że używany powszechnie podział domów jednorodzinnych na murowane i drewniane jest w miarę precyzyjny. Tymczasem był on taki jedynie w czasach, gdy ściany i stropy domów wykonywano albo z bali drewnianych, albo z cegły ceramicznej. Już wtedy jednak można było ten podział kwestionować, gdyż nie tylko domy drewniane, ale i murowane miały przecież więźby dachowe zrobione z elementów drewnianych.

Obecnie do domów murowanych zaliczamy nie tylko te, które mają ściany wymurowane z różnego rodzaju nowoczesnych bloczków lub pustaków i prefabrykowane lub monolityczne stropy żelbetowe. Potocznie za murowane uważa się także te domy jednorodzinne, których ściany i stropy wykonane są z betonowych lub keramzytobetonowych prefabrykatów, choć w stosunku do nich trudno mówić o murowaniu. Mniej wątpliwości można mieć jedynie wobec domów, w których konstrukcję nośną stanowi wprawdzie szkielet żelbetowy, ale pola pomiędzy jego belkami i słupami wypełniają mury z pustaków lub bloczków.
Przynajmniej z domami drewnianymi sprawa jest prostsza, choć podchodząc do niej pryncypialnie wypada zauważyć, że i one – tak jak murowane – stoją na fundamentach betonowych, których ściany wymurowane są zazwyczaj z bloczków. Pomijając jednak ten detal, w Polsce przyjmuje się, że domy drewniane to przede wszystkim takie, które zbudowane są z różnego rodzaju drewnianych bali lub wykonano je w technologii lekkiego szkieletu drewnianego, nazywanej kanadyjską.
Dla samych mieszkańców – jeśli tylko traktują dom jako miejsce do życia, a nie lokatę kapitału – nie ma zwykle większego znaczenia, czy jest on murowany, czy drewniany. Najważniejsze, żeby był wygodny, bezpieczny, energooszczędny i ładny.
Większy problem z podziałem domów na drewniane i murowane mogą mieć co najwyżej agenci nieruchomości, podczas przygotowywania ofert kupna-sprzedaży lub… Główny Urząd Statystyczny, opracowując dane na temat jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego.

DOM DREWNIANO-MUROWANY

Zdarzają się jednak domy, które w żaden sposób nie poddają się takim tradycyjnym podziałom budowlano-konstrukcyjnymi. Jednym z takich budynków jest dom jednorodzinny o nowoczesnej architekturze, który został zaprojektowany i wybudowany w Gdańsku (Rys. 1 i 2). Mimo stromego dachu i prawie prostej bryły w niczym nie przypomina on – dominujących w naszym krajobrazie – domów jednorodzinnych, które swoją architekturą nawiązują do polskiego dworku lub wiejskiej chałupy.

Wiz. Paweł Wład. Kowalski
Rys. 1 – Wizualizacja projektowa z elewacją ogrodową domu jednorodzinnego w Gdańsku – widok od strony południowej
Wiz. Paweł Wład. Kowalski
Rys. 2 – Wizualizacja projektowa z elewacją frontową domu jednorodzinnego w Gdańsku – widok od strony północnej

Oglądając go z zewnątrz – ani tym bardziej przebywając w jego wnętrzu – nie da się ocenić, jaka jest jego konstrukcja (Fot. 1).

Fot. Paweł Wład. Kowalski
Fot. 1 – Dom po wybudowaniu – w trakcje jego realizacji wprowadzono niewielkie zmiany w stosunku do projektu, ale nie miały one wpływu na nowoczesną stylistykę budynku

Dach tego domu kryty jest na wysoki rąbek blachą cynkowo-tytanową. Wykonane z niej poziome i pionowe elementy, stylistycznie nawiązujące do drewnianej ryglówki, pojawiają się też na jego elewacjach (Fot. 2). Towarzyszą im specjalne panele elewacyjne, które dzięki wykończeniu naturalnym drewnem przypominają swoim wyglądem drewnianą oblicówkę, ale są znacznie trwalsze i odporniejsze na warunki atmosferyczne od nawet najlepiej zaimpregnowanych ciśnieniowo desek. W dolnych fragmentach elewacji tego domu pojawiają też okładzinowe płyty kamienne (Fot. 3).

Fot. Paweł Wład. Kowalski
Fot. 2 – Dom widziany od strony głównego wejścia – pionowe i poziome pasy z blachy cynkowo-tytanowej są cytatem zapożyczonym z drewnianych domów o konstrukcji ryglowej
Fot. Paweł Wład. Kowalski
Fot. 3 – Dom widziany od strony ogrodu – pola pomiędzy pionowymi i poziomymi pasami z blachy wypełnia oblicówka ze specjalnych, wykończonych drewnem paneli elewacyjnych

Dzięki użyciu szlachetnych materiałów wykończeniowych i ciekawie ukształtowanej bryle ten dom jednorodzinny jest z całą pewnością przykładem dobrej, nowoczesnej architektury. Na podstawie jego wyglądu nie jesteśmy jednak w stanie powiedzieć, jaką ma on konstrukcję.
Dopiero na zdjęciach z budowy (Fot. 4 i 5) widać, że ściany, filary i stropy – zarówno piwnicy, jak i parteru – są żelbetowe. Natomiast piętro i poddasze jest wykonane w klasycznej technologii lekkiego szkieletu drewnianego, o bardzo dobrej izolacyjności termicznej przegród zewnętrznych.

Fot. Paweł Wład. Kowalski
Fot. 4 – W tym domu piwnice i parter mają żelbetowe słupy, stropy i odcinki ścian, natomiast konstrukcję piętra i poddasza wykonano z drewna w technologii lekkiego szkieletu drewnianego
Fot. Paweł Wład. Kowalski
Fot. 5 – Konstrukcję piętra i poddasza wykonano z suszonych komorowo i czterostronnie struganych bali ze sfazowanymi krawędziami, przestrzegając wszelkich kanonów technologicznych

* * *
Jak widać, do tego, żeby dom był nie tylko wygodny, bezpieczny i energooszczędny, ale miał też nowoczesną bryłę, nie musi być wcale pod względem konstrukcyjnym jednolity technologicznie.

Autor projektu: arch. Paweł Wład. Kowalski, www.wm.com.pl

Więcej na ten temat:

Jaki wybudować dom jednorodzinny?

Czy warto zdecydować się na dom drewniany, wykonywany z prefabrykatów?

Czy da się zbudować dobry dom na bardzo wąskiej działce?

Zobacz także

Komin, do którego podłącza się stojący w salonie kominek, zwykle prowadzi się od fundamentów. Dotyczy to zarówno kominków wolnostojących, jak i tych z obudowanym wkładem. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by komin do nich wykonać na żelbetowym stropie nad parterem i połączyć z kominkiem przez pozostawiony w nim odpowiedniej wielkości otwór. Zrezygnowanie z budowania komina kominka od fundamentów domu (Fot. 1) i postawienie go na stropie nad parterem jest bezpieczne, pod warunkiem, że jego konstrukcja jest przygotowana do przeniesienia […]

.

Na zewnętrzne rolety okienne działają takie same czynniki jak na okna. Ich odkształcenia mogą powodować zarówno gwałtowne podmuchy wiatru, jak i znaczne zmiany temperatury. Dlatego powinny być one osadzone w otworach okiennych w taki sposób, by na ich styku z tynkiem zewnętrznym nie powstawały rysy. Przy czym nie chodzi tu tylko o względy estetyczne, ale także o zapewnienie szczelności na styku prowadnic rolety i tynku, bez której prędzej czy później może dojść […]

.

Więźby dachowe – nie tylko dachów dwuspadowych – projektuje się przede wszystkim tak, by ich obciążenie (ciężar własny, śnieg i wiatr) było bezpiecznie przenoszone na ściany domu. Zdecydowanie mniej uwagi poświęca się oddziaływaniu takiego dachu na ściany szczytowe, choć zdarza się, że może być on przyczyną ich zarysowania. Dawniej, gdy pod stromymi dachami były tylko niemieszkalne strychy, więźby dachowe – zarówno krokwiowe, jak […]

.

Nie ma przepisu, który określałby minimalną wysokość cokołu wokół domu jednorodzinnego. Nie jest jednak dobrze dla elewacji budynku, jeśli styka się ona bezpośrednio z terenem. Dlatego w naszych warunkach klimatycznych warto, by elewacja była oddzielona od gruntu pasem, który wykończony jest materiałem odpornym na wilgoć i zabrudzenia. W krajach o cieplejszym od naszego klimacie bardzo często podłoga parteru jest na tym samym poziomie, co teren wokół domu. U nas także […]

.