Czy dom może być jednocześnie murowany i drewniany?

Wydawać by się mogło, że używany powszechnie podział domów jednorodzinnych na murowane i drewniane jest w miarę precyzyjny. Tymczasem był on taki jedynie w czasach, gdy ściany i stropy domów wykonywano albo z bali drewnianych, albo z cegły ceramicznej. Już wtedy jednak można było ten podział kwestionować, gdyż nie tylko domy drewniane, ale i murowane miały przecież więźby dachowe zrobione z elementów drewnianych.

Obecnie do domów murowanych zaliczamy nie tylko te, które mają ściany wymurowane z różnego rodzaju nowoczesnych bloczków lub pustaków i prefabrykowane lub monolityczne stropy żelbetowe. Potocznie za murowane uważa się także te domy jednorodzinne, których ściany i stropy wykonane są z betonowych lub keramzytobetonowych prefabrykatów, choć w stosunku do nich trudno mówić o murowaniu. Mniej wątpliwości można mieć jedynie wobec domów, w których konstrukcję nośną stanowi wprawdzie szkielet żelbetowy, ale pola pomiędzy jego belkami i słupami wypełniają mury z pustaków lub bloczków.
Przynajmniej z domami drewnianymi sprawa jest prostsza, choć podchodząc do niej pryncypialnie wypada zauważyć, że i one – tak jak murowane – stoją na fundamentach betonowych, których ściany wymurowane są zazwyczaj z bloczków. Pomijając jednak ten detal, w Polsce przyjmuje się, że domy drewniane to przede wszystkim takie, które zbudowane są z różnego rodzaju drewnianych bali lub wykonano je w technologii lekkiego szkieletu drewnianego, nazywanej kanadyjską.
Dla samych mieszkańców – jeśli tylko traktują dom jako miejsce do życia, a nie lokatę kapitału – nie ma zwykle większego znaczenia, czy jest on murowany, czy drewniany. Najważniejsze, żeby był wygodny, bezpieczny, energooszczędny i ładny.
Większy problem z podziałem domów na drewniane i murowane mogą mieć co najwyżej agenci nieruchomości, podczas przygotowywania ofert kupna-sprzedaży lub… Główny Urząd Statystyczny, opracowując dane na temat jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego.

DOM DREWNIANO-MUROWANY

Zdarzają się jednak domy, które w żaden sposób nie poddają się takim tradycyjnym podziałom budowlano-konstrukcyjnymi. Jednym z takich budynków jest dom jednorodzinny o nowoczesnej architekturze, który został zaprojektowany i wybudowany w Gdańsku (Rys. 1 i 2). Mimo stromego dachu i prawie prostej bryły w niczym nie przypomina on – dominujących w naszym krajobrazie – domów jednorodzinnych, które swoją architekturą nawiązują do polskiego dworku lub wiejskiej chałupy.

Wiz. Paweł Wład. Kowalski
Rys. 1 – Wizualizacja projektowa z elewacją ogrodową domu jednorodzinnego w Gdańsku – widok od strony południowej
Wiz. Paweł Wład. Kowalski
Rys. 2 – Wizualizacja projektowa z elewacją frontową domu jednorodzinnego w Gdańsku – widok od strony północnej

Oglądając go z zewnątrz – ani tym bardziej przebywając w jego wnętrzu – nie da się ocenić, jaka jest jego konstrukcja (Fot. 1).

Fot. Paweł Wład. Kowalski
Fot. 1 – Dom po wybudowaniu – w trakcje jego realizacji wprowadzono niewielkie zmiany w stosunku do projektu, ale nie miały one wpływu na nowoczesną stylistykę budynku

Dach tego domu kryty jest na wysoki rąbek blachą cynkowo-tytanową. Wykonane z niej poziome i pionowe elementy, stylistycznie nawiązujące do drewnianej ryglówki, pojawiają się też na jego elewacjach (Fot. 2). Towarzyszą im specjalne panele elewacyjne, które dzięki wykończeniu naturalnym drewnem przypominają swoim wyglądem drewnianą oblicówkę, ale są znacznie trwalsze i odporniejsze na warunki atmosferyczne od nawet najlepiej zaimpregnowanych ciśnieniowo desek. W dolnych fragmentach elewacji tego domu pojawiają też okładzinowe płyty kamienne (Fot. 3).

Fot. Paweł Wład. Kowalski
Fot. 2 – Dom widziany od strony głównego wejścia – pionowe i poziome pasy z blachy cynkowo-tytanowej są cytatem zapożyczonym z drewnianych domów o konstrukcji ryglowej
Fot. Paweł Wład. Kowalski
Fot. 3 – Dom widziany od strony ogrodu – pola pomiędzy pionowymi i poziomymi pasami z blachy wypełnia oblicówka ze specjalnych, wykończonych drewnem paneli elewacyjnych

Dzięki użyciu szlachetnych materiałów wykończeniowych i ciekawie ukształtowanej bryle ten dom jednorodzinny jest z całą pewnością przykładem dobrej, nowoczesnej architektury. Na podstawie jego wyglądu nie jesteśmy jednak w stanie powiedzieć, jaką ma on konstrukcję.
Dopiero na zdjęciach z budowy (Fot. 4 i 5) widać, że ściany, filary i stropy – zarówno piwnicy, jak i parteru – są żelbetowe. Natomiast piętro i poddasze jest wykonane w klasycznej technologii lekkiego szkieletu drewnianego, o bardzo dobrej izolacyjności termicznej przegród zewnętrznych.

Fot. Paweł Wład. Kowalski
Fot. 4 – W tym domu piwnice i parter mają żelbetowe słupy, stropy i odcinki ścian, natomiast konstrukcję piętra i poddasza wykonano z drewna w technologii lekkiego szkieletu drewnianego
Fot. Paweł Wład. Kowalski
Fot. 5 – Konstrukcję piętra i poddasza wykonano z suszonych komorowo i czterostronnie struganych bali ze sfazowanymi krawędziami, przestrzegając wszelkich kanonów technologicznych

* * *
Jak widać, do tego, żeby dom był nie tylko wygodny, bezpieczny i energooszczędny, ale miał też nowoczesną bryłę, nie musi być wcale pod względem konstrukcyjnym jednolity technologicznie.

Autor projektu: arch. Paweł Wład. Kowalski, www.wm.com.pl

Więcej na ten temat:

Jaki wybudować dom jednorodzinny?

Czy warto zdecydować się na dom drewniany, wykonywany z prefabrykatów?

Czy da się zbudować dobry dom na bardzo wąskiej działce?

Zobacz także

Izolacja przeciwwilgociowa, wykonana w poziomie parteru, ma dla domów niepodpiwniczonych niezwykle istotne znaczenie. Odcina ona bowiem cały budynek od wilgoci gruntowej. Dlatego jest niezmiernie ważne, by była nie tylko wystarczająco mocna i trwała, ale przede wszystkim ułożona szczelnie. Izolacja ta składa się z warstwy przeciwwilgociowej, ułożonej na zewnętrznych i wewnętrznych ścianach fundamentowych (Fot. 1) oraz – w terminie późniejszym – na podkładzie betonowym podłogi na gruncie (Fot. 2). Wykonuje się […]

.

W domach murowanych folię paroizolacyjną, chroniącą ocieplenie z wełny mineralnej przed zbyt gwałtownym napływem pary wodnej z wnętrz, stosuje się jedynie w dachach stromych i stropodachach o konstrukcji drewnianej. Inaczej jest z domami kanadyjskimi, czyli takimi, które są wykonane w technologii lekkiego szkieletu drewnianego. W „kanadyjczykach” paroizolację stosuje się we wszystkich przegrodach zewnętrznych, które mają kontakt z otoczeniem, a więc nie tylko w dachach stromych nad mieszkalnym poddaszem. Montuje się ją […]

.

Fundamenty, będące podstawą każdego budynku, mają bardzo duże znaczenie nie tylko dla jego trwałości, ale także sztywności. Jeśli są dobrze zaprojektowane i wykonane, to mogą uchronić go przed uszkodzeniami, spowodowanymi na przykład nierównomiernym osiadaniem gruntu. Niestety sposób, w jaki w Polsce najczęściej wykonuje się ławy fundamentowe domów jednorodzinnych nie jest najlepszy. Zwykle betonuje się je bowiem bezpośrednio w wykopie (Fot. 1), często nawet wtedy, gdy nie za bardzo […]

.

Jeśli do wykonania ogrodzeń używa się desek, to przeważnie także z nich robi się furtki, a bardzo często również bramy wjazdowe. Dotyczy to zarówno desek przetartych z czterech stron, czyli o przekroju prostokątnym, jak i tylko z dwóch stron, z pozostawieniem bocznych krawędzi w naturalnym kształcie. Wykonując furtkę z pojedynczych, pionowych desek, nie wystarczy, że połączymy je jedynie poprzecznie u góry i u dołu poziomymi elementami. Warto je jeszcze usztywnić w taki sposób, […]

.