Jaki dach jest lepszy: stromy czy płaski?

listek54Zadaniem dachu jest ochrona domu przed opadami atmosferycznymi. Dlatego w naszym klimacie, gdzie jest ich stosunkowo dużo, najbardziej popularne są dachy strome, nazywane też wysokimi albo spadzistymi. Dachy płaskie, dominujące w krajach o gorącym klimacie, można u nas spotkać przede wszystkim w budynkach o nowoczesnej architekturze.

Nie zawsze jednak tak było. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych zbudowano u nas bardzo dużo domów jednorodzinnych z płaskimi dachami. Budynki te, nazywane „kostkami” ze względu na prostopadłościenną bryłę, są wciąż jeszcze obecne w naszym krajobrazie. Ich właściciele nie zaliczają się pewnie do zwolenników płaskich dachów, gdyż z własnymi – wykonanymi w złej technologii i z kiepskich materiałów – mają do dzisiaj poważne kłopoty. Wciąż zdarza się, że dachy te przeciekają i przemarzają lub ich sufity pokrywają się w chłodniejszych porach roku wilgotnymi plamami. Chyba że zostały one już gruntownie przebudowane lub zastąpione… dachami stromymi.
To prawdopodobnie właśnie w reakcji na „domy-kostki”, większość z wybudowanych w ciągu ostatnich dwudziestu pięciu lat domów ma dachy strome, choć nie należy też zapominać, że są one bardzo mocno osadzone w naszej kulturze materialnej (Fot. 1 i 2).

Fot. 1 – Dachy domów krytych słomianą strzechą musiały mieć duży spadek, bo inaczej przeciekałyby albo zawaliły się pod ciężarem śniegu
Fot. 2 – Nawet niewielkie budynki gospodarcze przykrywano kiedyś dachami stromymi, które nie przeciekały nawet przy niezbyt szczelnym pokryciu

SZCZELNE I TRWAŁE

Obecnie nie ma już problemów materiałowych i technicznych, by zarówno dach stromy, jak i płaski, wykonać w sposób szczelny i trwały oraz taki, żeby nie tylko nie przemarzał, ale doskonale chronił przed ucieczką ciepła z domu. Jeśli zdarza się, że – niezależnie od rodzaju – z którymś z nowych dachów są kłopoty, to wynikają one zwykle z błędów wykonawczych lub zastosowania nieodpowiednich materiałów.

Dachy strome. Najłatwiej jest oczywiście zrobić dach stromy, pod którym nie ma mieszkalnego poddasza (Rys. 1a). Ocieplenie jest wtedy ułożone na stropie parteru. Gdyby nawet, przez nieszczelne pokrycie dachu, nakapało na nie trochę wody, to nie stanie się nic złego, gdyż bardzo szybko wyschnie ono pod dobrze przewietrzanym dachem.
Trudniej jest oczywiście, gdy przestrzeń pod dachem ma być zamieszkała (Rys. 1b), bo ociepleniu i konstrukcji dachu grozi wtedy zawilgocenie zarówno z zewnątrz (przez pokrycie), jak i z wnętrza domu (przez zabudowę poddasza).

Dachy płaskie. Kiedyś dach płaski najłatwiej można było uchronić przed przeciekaniem, gdy wykonane z małym spadkiem pokrycie, chroniące go przed opadami atmosferycznymi, było oddzielone od ułożonego na stropie ocieplenia wentylowaną przestrzenią (Rys. 1c).
Dzisiaj, dzięki produkcji płyt polistyrenu ekstrudowanego, można zbudować dach płaski o odwróconym układzie warstw. W takim dachu (Rys. 1d), ułożoną bezpośrednio na stropie izolację przeciwwilgociową na przykład z papy termozgrzewalnej, chroni – praktycznie nienasiąkliwe – ocieplenie z polistyrenu ekstrudowanego, osłonięte od góry warstwą żwiru lub substratu glebowego, obsadzonego roślinnością („zielony dach”).

Rys. 1 – Najpopularniejsze rodzaje dachów stromych i płaskich

WPŁYW DACHU NA ARCHITEKTURĘ DOMU

Dach ma ogromny wpływ na wygląd domu. Przede wszystkim oczywiście dach stromy, który bardzo często jest dominującym elementem bryły budynku. Ale dach płaski też ma znaczący wpływ na architekturę, właśnie przez to, że go nie widać.
Na to, jaki będzie dach naszego domu, największy wpływ mamy oczywiście my sami jako inwestorzy, wybierając projekt z katalogu lub zamawiając jego wykonanie u architekta. Przed podjęciem ostatecznej decyzji przyjrzyjmy się jednak, jakie dachy mają domy w najbliższej okolicy naszej działki, by nasz dom nie wyróżniał się jak złoty ząb. Oczywiście nie oznacza to, że nie da się tak zaprojektować domu na przykład z płaskim dachem, by dobrze wkomponował się w towarzystwo budynków strzeliście krytych dachówką ceramiczną czy drewnianym gontem.

1
Zobacz także

Nieregularne płyty z piaskowca to materiał, który znakomicie nadaje się do wykonania różnych ogrodowych przedsięwzięć. Z większych płyt można zrobić nawierzchnie ścieżek, kamienne podłogi w altanach oraz stopnie ogrodowych schodów, a z mniejszych – murki oporowe, podtrzymujące niezbyt wysokie skarpy. Płyt piaskowca nie można oczywiście układać bezpośrednio na gruncie, nawet po wcześniejszym zdjęciu ziemi roślinnej. Rodzaj podbudowy pod wykonywane z nich różne obiekty małej architektury ogrodowej, a zatem i zakres związanych […]

.

Im lepszą izolacyjność termiczną mają profile okienne i zamontowane w nich zestawy szybowe, tym ważniejsze jest staranne osadzenie okien w ścianach. Ich poprawny montaż nie tylko zapewnia szczelność i izolacyjność termiczną na styku ościeżnicy okna z ościeżem, czyli otworem w ścianie, ale też chroni piankę montażową przed zawilgoceniem i spowodowaną tym jej degradacją. Przy montażu bardzo istotne jest, by okno było jednakowo skutecznie uszczelnione na całym swoim obwodzie, […]

.

Murłaty, na których opierają się krokwie dachowe, są bardzo ważnym elementem dla nośności i stabilności dachu stromego. Dlatego zwykle poświęca się dużo uwagi ich solidnemu połączeniu ze ścianą kolankową. Niestety zdecydowanie mniejszą wagę przywiązuje się do ich właściwego ocieplenia. Murłata znajduje się na styku dachu i ściany zewnętrznej (Fot. 1). Ponieważ te dwie przegrody zewnętrzne domu wykonuje się i ociepla na różnych etapach budowy, […]

.

W domach energooszczędnych wyposażenie okien w rolety zewnętrzne powinno być standardem. Ograniczają one bowiem nie tylko straty ciepła zimą, ale chronią także przed przegrzewaniem wnętrz latem. Dlatego dodatkowe pieniądze wydane na rolety zwrócą się szybko mniejszymi wydatkami na ogrzewanie i chłodzenie pomieszczeń w domu. Kasety rolet mogą być w różny sposób mocowane do ścian nad otworami okiennymi, a ich lokalizacja zależy między innymi od rodzaju ścian zewnętrznych. ŚCIANY DWUWARSTWOWE […]

.