Czy da się zbudować dobry dom na bardzo wąskiej działce?

Na ekstremalnie wąskiej działce zaprojektowanie domu, dobrego pod względem funkcjonalnym i estetycznym, jest zadaniem trudnym, wymagającym umiejętności i doświadczenia naprawdę zdolnego architekta, ale nie niemożliwym (Fot. 1).

Fot. 1 – Widok domu od strony ulicy (z wjazdem do garażu)

W jednorodzinnej zabudowie wolnostojącej działka o szerokości poniżej 16 metrów jest uznawana za wąską. Na takiej posesji możliwe jest usytuowanie ścian domu w odległości mniejszej od jej granicy niż standardowe 4 m (z oknami) lub 3 m (bez okien i drzwi), lecz nie może to być bliżej niż 1,5 metra i ściany te, zwrócone w stronę granicy, nie mogą mieć otworów drzwiowych i okien.
Lokalizując dom na działce, należy zachować również odległości od budynków na sąsiednich działkach, zapewniające możliwość naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych – własnych oraz sąsiadów – w wymaganym czasie nasłonecznienia.
Spełnienie wymagań ochrony przed pożarem, związanych z odległością budynków od siebie, jest bardziej złożone i trzeba je rozpatrywać indywidualnie dla konkretnych warunków. Przepisy są w tej sprawie skomplikowane jak rebus i określenie uniwersalnej i prostej zasady nie jest chyba możliwe. Jeden z nich wprost stwierdza, że dla domów jednorodzinnych o wysokości do trzech kondygnacji nadziemnych włącznie, nie obwiązują wymagania dotyczące klasy odporności pożarowej budynków. Inne natomiast, dotyczące odległości budynków od siebie, nakazują, by ich ściany i dachy miały odpowiednią klasę odporności ogniowej.
Wykonanie nierozprzestrzeniającego ognia pokrycia dachu oraz ścian zewnętrznych jako przegród oddzielenia przeciwpożarowego, pozwala na zbliżenie budynków do siebie. Gdy jednak sąsiednia działka jest pusta, to jeden z przepisów nakazuje zachować odległość projektowanego domu 4 m od jej granicy. Związane jest to z nieutrudnianiem zabudowy sąsiadowi i niewymuszaniem na nim określonych rozwiązań pożarowych.
Bardzo ważne jest też spełnienie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które mogą określać minimalną szerokość działki i ewentualnie zakazywać wtórnego (ponownego) podziału działki na dwie o mniejszej szerokości.
W razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, problem mamy trudniejszy. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy wiąże się z analizą cech zabudowy sąsiedniej i jeżeli w okolicy nie ma domów, których parametry pozwoliłyby na postawienie wąskiego domu, to nie będzie podstaw do wydania zezwolenia na jego budowę. Przy czym nie chodzi tu o szerokość działki, bo takiego parametru się nie sprawdza, ale o szerokość elewacji frontowej, linię zabudowy, wysokość domu, a zwłaszcza wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu.
Jeżeli w okolicy, w odległości równej trzykrotnej szerokości naszej działki, ale nie mniejszej niż 50 metrów, są same szerokie domy, to postawienie wąskiego nie będzie możliwe. Chodzi bowiem o zachowanie ładu przestrzennego przez zabudowę danej okolicy budynkami o podobnej architekturze. Co oczywiście samo w sobie jest ze wszech miar godne poparcia.

PIERWSZY WĄSKI DOM

Projekt pierwszego domu FIT I (Fot. 2 i 3) z kolekcji domów NA WĄSKĄ DZIAŁKĘ nie jest budynkiem ekstremalnie wąskim. Ma prawie 9 m szerokości, ale tak usytuowano w nim okna i drzwi, aby można było zbliżyć jego ściany zewnętrzne do granic działki na odległość 1,5 metra, dzięki czemu „zmieści” się na działce o szerokości 12 m!

Fot. 2 – Widok domu od strony ogrodu (z prawej strony)
Fot. 3 – Widok domu od strony ogrodu (z lewej strony)
1
Zobacz także

Wykonywanie więźb krokwiowo-jętkowych ma bardzo długą tradycję. Wciąż są one najczęściej stosowaną konstrukcją stromego, dwupołaciowego dachu. Mimo to połączenie jętek z krokwiami, mające dla tych dachów podstawowe znaczenie konstrukcyjne, wykonywane jest bardzo często niezgodnie ze sztuką budowlaną. Przy czym zdarza się to nawet zręcznym i wydawałoby się doświadczonym cieślom. O tym, że pozioma belka, nazywana jętką, służy do rozpierania pary krokwi mniej więcej […]

.

Są takie domy jednorodzinne, w których schody z parteru na piętro nie mają balustrad i poręczy – i to wcale nie dlatego, że właścicielom zabrakło pieniędzy na ich zrobienie. Tak po prostu zostały wymyślone, by przez oryginalną formę i wykończenie, swoją funkcją dekoracyjną konkurowały z komunikacyjną. Choć schody bez żadnych zabezpieczeń nie spełniają wymagań warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (§ 296, § 298), ich posiadacze […]

.

W domach jednorodzinnych kanalizacja działa grawitacyjnie, co oznacza, że ścieki spływają pod własnym ciężarem do sieci kanalizacyjnej, przydomowej oczyszczalni ścieków lub osadnika bezodpływowego, popularnie nazywanego szambem. By było to możliwe, do pionów kanalizacyjnych musi być zapewniony dopływ powietrza. Bez dostępu powietrza do pionów, podczas na przykład spuszczania wody w toalecie, powstawałoby podciśnienie, którego skutkiem byłoby wysysanie wody znajdującej się w syfonie (zamknięciu wodnym) wanny lub umywalki. Przez […]

.

Wierzchnie warstwy podłóg układa się na ostatnim etapie prac wykończeniowych, gdy w domu są już wykonane tynki na ścianach i sufitach, a na poddaszu – ocieplenie dachu i jego zabudowa z płyt gipsowo-kartonowych. Ważne też, żeby wylewki, będące konstrukcyjnym podkładem pod wykończenie podłogi, były już suche, nawet wtedy, gdy posadzka ma być zrobiona z płytek kamiennych lub gresowych, które „nie boją się” wilgoci. Podłogi w domach jednorodzinnych mają […]

.