Jak powinien być zbudowany dach stromy?

Jest kilka zasad, których warto przestrzegać przy wykonywaniu dachu stromego. Większość z nich jest uniwersalna i dotyczy zarówno prostych dachów dwuspadowych, jak i złożonych, o wielu połaciach.

Dopóki pod stromymi dachami były tylko strychy, nie było z nimi większych problemów. Sytuacja się skomplikowała, gdy poddasza zaczęły być powszechnie wykorzystywane na cele mieszkalne. Konieczność ocieplenia połaci dachowych stworzyła wiele nieznanych wcześniej problemów, związanych głównie z zawilgoceniem drewnianej więźby dachowej i izolacji termicznej poddasza.
Na szczęście wiele z nich rozwiązało pojawienie się na rynku budowlanym wysoko paroprzepuszczalnych folii dachowych, zwanych membranami dachowymi (Fot. 1). Mają one bowiem – obok sporej wytrzymałości na rozrywanie – dwie bardzo istotne właściwości: nie przepuszczają wody z deszczu i topniejącego śniegu, przenikającej przez pokrycie dachu oraz nie są barierą dla pary wodnej, przepływającej wraz z ciepłem przez dach z wnętrza domu.

Fot. 1 – Pod większość rodzajów pokryć dachowych układa się obecnie membrany dachowe, dzięki którym dużo łatwiej ochronić drewnianą więźbę i ocieplenie poddasza przed zawilgoceniem

DACHY OCIEPLONE

Prawie wszystkie budowane obecnie domy z użytkowym poddaszem mają ocieplone dachy, po to by ciepło nie uciekało ze znajdujących się pod nimi pomieszczeń. To zadanie dobrze spełnią jednak tylko wtedy, jeśli w połaciach dachu nie dojdzie do zawilgocenia izolacji termicznej, a w dłuższym czasie – także do destrukcji drewnianej więźby dachowej w wilgotnym środowisku. Można tego wszystkiego uniknąć, jeśli przy budowie dachu będziemy przestrzegać kilku podstawowych zasad.

Pokrycie. Warto zdawać sobie sprawę, że większość materiałów stosowanych do krycia dachów stromych nie jest szczelna. Dotyczy to nie tylko dachówek ceramicznych i cementowych, ale także blachodachówek i blach płaskich. Mają one chronić konstrukcję dachu (Fot. 2) przed opadami deszczu, śniegu i gradu, ale nie należy się spodziewać, że przy niekorzystnym wietrze jakieś niewielkie ilości wody nie dostaną się pod pokrycie.

Fot. 2 – Elementy drewnianej więźby tylko wtedy nie ulegną zawilgoceniu i zbutwieniu, jeśli wszystkie warstwy dachu nad ogrzewanym poddaszem zostaną poprawnie ułożone
Fot. 3 – Układanie membrany dachowej na krokwiach to pierwszy etap prac związanych z kryciem i ocieplaniem dachu

Wstępne krycie. By uchronić ocieplenie i konstrukcję dachu przed skutkami nieszczelności pokrycia, wykonuje pod nim warstwę wstępnego krycia, której zadaniem jest odprowadzenie ewentualnych przecieków bezpośrednio do rynny. Kiedyś takie dodatkowe zabezpieczenie stanowiła zazwyczaj papa asfaltowa na sztywnym poszyciu z desek lub płyt wiórowych. Teraz takie rozwiązanie jest stosowane rzadko; jedynie w sytuacjach, które opisujemy niżej. Zastąpiły je wspomniane wcześniej membrany dachowe (Fot. 3), które równie dobrze (a nawet lepiej) spełniają to zadanie. Są przy tym tańsze i łatwiejsze do ułożenia niż papa na sztywnym poszyciu. Jednocześnie, ponieważ mają paroprzepuszczalność rzędu powyżej 2000 g/m²/24h, para wodna z wnętrza domu może bez przeszkód wydostawać się do atmosfery, nie wykraplając się w warstwie ocieplenia, co niestety przy papie ułożonej na sztywnym poszyciu jest możliwe. Membrany dachowe układa się pasami od okapu, z odpowiedniej szerokości zakładami oraz mocuje się do wierzchu krokwi za pomocą zszywek dekarskich i kontrłat.
Większość pokryć dachowych układa się na łatach, które są przybijane do kontrłat (Rys. 1). Dzięki temu między spodem pokrycia dachu a membraną dachową powstaje szczelina, którą woda przeciekająca przez pokrycie lub wykraplająca się na jego spodzie może spływać do rynny. Szczelina ta jest dodatkowo osuszana, przez powietrze, które wpływa pod pokrycie przy okapie i wypływa w kalenicy, a jeśli dach jest duży – także przez dodatkowe kominki wentylacyjne (Fot. 4).

Rys. 1 – Istota budowy dachu stromego – znajdująca się pod pokryciem dachowym paroprzepuszczalna folia chroni ocieplenie przed jego przeciekaniem, a jednocześnie umożliwia przenikanie pary wodnej z wnętrza domu do atmosfery
Fot. 4 – Kominki wentylacyjne mają czasem postać dachówki ze specjalnie ukształtowanym otworem, umożliwiającym wypływ powietrza ze szczeliny pod pokryciem
1
Zobacz także

Zdarzają się takie sytuacje, że w sąsiedztwie naszej działki jest wprawdzie sieć kanalizacyjna, ale nie możemy do niej podłączyć naszego domu w taki sposób, by ścieki z niego mogły do niej spływać grawitacyjnie. Może być tak wtedy, gdy kolektor znajduje się za daleko, by przewód łączący go z naszym domem dało się ułożyć z odpowiednim spadkiem. Bywa też tak, że – na przykład ze względu na ukształtowanie terenu – wylot ścieków z naszego domu […]

.

Żelbetowe wieńce, czyli obwodowe belki stropowe, mają bardzo duże znaczenie dla stabilności całego budynku. Podwyższają one odporność jego ścian na zarysowanie i pękanie, wywołane nierównomiernym osiadaniem gruntu pod fundamentami lub jego drganiami, spowodowanymi na przykład intensywnym ruchem komunikacyjnym. Ponieważ za izolacyjność termiczną ścian dwuwarstwowych odpowiada przede wszystkim ich ocieplenie, wykonywane na nich wieńce stropowe zajmują zazwyczaj całą szerokość ich warstwy nośnej […]

.

To, że chcemy, by w domu była ciepła woda, jest naturalne i w dzisiejszych czasach trudno to uznać za fanaberię. Pamiętać jednak należy, że w dobrze ocieplonym domu, podgrzewanie wody stanowi często większą pozycję w wydatkach eksploatacyjnych niż jego ogrzewanie. Dlatego instalacji do przygotowywania ciepłej wody warto poświęcić trochę uwagi. Wodę, podobnie jak dom, możemy ogrzewać centralnie – z jednego miejsca do wszystkich łazienek i kuchni lub miejscowo, czyli […]

.

Wystarczy krótki spacer po okolicy, by się przekonać, że pomysłów na ogrodzenie domu jest nieskończenie dużo. Dotyczy to zarówno ich wyglądu i wysokości, jak i zastosowanych materiałów. Bywają ogrodzenia ażurowe, wyznaczające jedynie granice działki, ale są też takie, które mają dodatkowo utrudniać wstęp na posesję osobom niepowołanym. Przepisy budowlane nie są zbyt wymagające, jeśli chodzi o budowę ogrodzeń wokół domów jednorodzinnych. Jedynie wtedy, gdy zamierzamy wybudować ogrodzenie […]

.